Wat betekenen de nieuwe conformiteitsverplichtingen op digitale producten en diensten voor u?

Door: Caroline Willemse en André Biesheuvel

Wat was de aanleiding de conformiteitsverplichtingen te vernieuwen?

Verkopers zijn per 27 april 2022 wettelijk verplicht om digitale apparaten en diensten werkend en veilig te houden.

De implementatiewet Europese richtlijnen verkoop goederen en levering van digitale inhoud is van toepassing op koopovereenkomsten die vanaf 27 april 2022 worden gesloten. Deze wet heeft betrekking op koopovereenkomsten waarbij tastbare goederen tegen betaling van een prijs in geld worden geleverd aan de consument. De overeenkomst kan ook goederen omvatten die nog vervaardigd of geproduceerd moeten worden. De wet is daarnaast van toepassing als digitale inhoud of digitale diensten zijn verwerkt in apparaten en worden meegeleverd. Zie: implementatiewet richtlijnen verkoop goederen en levering digitale inhoud.

De Europese richtlijnen leggen gemeenschappelijke regels vast over voorschriften voor overeenkomsten tussen handelaren en consumenten voor de levering van digitale inhoud of digitale diensten.

De wet is van toepassing op leveringen van digitale inhoud of een digitale dienst die vanaf 27 april 2022 plaatsvinden, ongeacht of de overeenkomsten op dat moment of eerder zijn gesloten. De richtlijnen legt gemeenschappelijke regels vast over bepaalde voorschriften voor overeenkomsten tussen handelaren en consumenten voor de levering van digitale inhoud of digitale diensten.

Wat houden de regels met name in?

De regels betreffen met name:

  • De conformiteit van digitale inhoud of een digitale dienst met het verwachtingspatroon van de consument;
  • Rechtsmiddelen en de wijze waarop zij kunnen worden uitgeoefend; en
  • De wijziging van de digitale inhoud of digitale dienst.

Consumenten hebben bij de aankoop van slimme apparaten, zoals smart-tv’s en horloges, printers, camera’s en babyfoons, nu recht op software- en beveiligingsupdates. Hetzelfde geldt ook bij de aanschaf van bijv. games of apps en voor streamingdiensten, zoals Netflix en Spotify. Ook krijgt de consument meer bescherming als het gekochte product niet voldoet aan de redelijke verwachtingen. Zie: overheidswebsite.

Afspraken maken met de consument(en)

De verkoper kan met de consument overeenkomen objectieve conformiteitsvereisten uit te sluiten, waaronder het niet verstrekken van updates. Dan geldt de zogenoemde ‘dubbele uitdrukkelijkheidstoets’ hetgeen inhoudt dat de verkoper op een actieve manier de consument uitdrukkelijk heeft geïnformeerd en heeft laten instemmen bij het sluiten van de overeenkomst. Deze toestemming moet aantoonbaar worden verkregen en geadministreerd.

Een handelaar kan digitale inhoud of een digitale dienst ook aan een consument leveren in ruil voor het verstrekken van persoonsgegevens. De consument moet hiervoor toestemming geven die voldoet aan de vereisten van de AVG. De consument kan deze toestemming op elk gewenst moment weer intrekken en dan verliest de handelaar de grondslag om de persoonsgegevens te verwerken.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van de regels.

Paar aandachtspunten:

  • De update-periode van diensten is ten minste gelijk aan de dienstverleningsperiode;
  • Update-periode is afhankelijk van wat redelijk is voor de consument. Een slimme wasmachine heeft een langere update-periode dan een digitaal spelletje;
  • Omkering van bewijslast verlengd naar één jaar. Koopt iemand bijv. een smartphone en krijgt diegene binnen een jaar een probleem met het toestel, dan moet de verkoper aantonen dat de smartphone bij levering in orde was;
  • Niet naleving van de AVG kan beschouwd worden als een conformiteitsgebrek van de digitale inhoud of digitale dienst. Hierbij moet gedacht worden aan het niet voldoen aan kernbeginselen zoals de vereisten voor minimale gegevensverwerking, gegevensbescherming door ontwerp en gegevensbescherming door standaardinstellingen.

Redelijke verwachtingen van een koop

De nieuwe wet vereist dat het gekochte digitale product vanaf de levering voldoet aan wat de consument in redelijkheid mocht verwachten. Als dat niet het geval is, moet de verkoper of handelaar alsnog de overeenkomst nakomen door het gebrek te repareren of een vervangend product te regelen. Is dat niet mogelijk, dan kan hij de prijs verminderen of kan de consument de overeenkomst ontbinden, waarmee hij het aankoopbedrag terugkrijgt.

Digitale apparaten en diensten werkend en veilig te houden

De wet sluit aan bij de overheidscampagne, Doe je updates. Het niet updaten van digitale apparaten en diensten veroorzaakt internetcriminelen een kans op succesvol hacken.

Door veiliginternetten.nl

Wat is de impact op uw verkoopactiviteiten?

De wetgeving vraagt de bedrijfsleiding zorgvuldig haar verkoopactiviteiten te organiseren. Dat begint met de keuze van leveranciers waarvan het bedrijf half- en eindproducten en diensten afneemt. Omdat de verkoper of handelaar aansprakelijk is jegens de consument, moet de verkoper of handelaar producten goede afspraken hebben gemaakt met de aanleverende partij zoals de fabrikant of de softwareleverancier. Te denken valt aan het terugnemen van producten tijdens de periode van omgekeerde bewijslast (een jaar) en het uitvoeren van updates die de consument mag verwachten. Bij de keuze van de leverancier is dan ook de continuïteit en solvabiliteit (nog) belangrijker dan voorheen.

Een bedrijf beperkt haar aansprakelijkheids- en kostenrisico’s door de digitale producten en diensten die in de verkoop gaan te beoordelen of deze voldoen aan de daaraan te stellen eisen. De wetswijzigingen vereisen ook zorgvuldigheid in reclame-uitingen, eventueel herzien van precontractuele informatie en eventueel herzien van garantievoorwaarden.

Als “de businesscase” voor het verkopen van bepaalde digitale producten en diensten positief is dan zorgt het bedrijf voor:

  • Beoordeling van de ketenpartners op nakoming van eventuele claims gedurende de verwachte levensduur van de digitale producten en diensten;
  • Bibliotheek met een set van passende contracten en draaiboeken die bij het sluiten gewaarmerkt en gedeponeerd worden;
  • Als de verkoper of handelaar niet zelf de updateverplichting kan uitvoeren, zal de verkoper of handelaar afspraken moeten maken met een derde, zoals de fabrikant of een softwareleverancier.
  • Een effectief functionerende service desk; en
  • Compliance-aanpak gericht op het vaststellen van effectief updaten.

Wat kunnen wij voor u doen?

  • het beoordelen van bestaande bedrijfsjuridische functie door een nulmeting uit te voeren;
  • het beoordelen van het digitale product of de digitale dienst aan de vereisten van de AVG. Maak gebruik van het MYOBI Vertrouwensnetwerk en vul praktisch de verantwoordingsplicht in met behulp van de Accountability Seal. Voer een DPIA of een privacy nulmeting uit;
  • vanuit de contractportfolio een bedrijfsspecifieke contractbibliotheek samenstellen;
  • beantwoorden van specifieke vraagstukken of geven van een juridische risico-inschatting over een af te sluiten overeenkomst;
  • een juridisch review van de algemene voorwaarden en het garantiebewijs;
  • het opzetten en operationaliseren van een toestemmingsregister;
  • vervullen van een rol voor bepaalde bedrijfsactiviteiten. Bijvoorbeeld het vervullen van de rol van bedrijfsprocescoördinator personeelszaken (HR);
  • verzorgen van kennisoverdracht en trainingen;
  • het opbouwen van een bewijspositie voor compliance met de vereisten voor digitale producten of diensten;
  • vertegenwoordiging bij escalatie nakomen van contractuele verplichtingen; en/of
  • uitvoeren van legal audits zoals het beoordelen van de garantievoorwaarden.

Uiteraard doen onze juridische professionals ook maatwerk voor u. Leg uw zaak aan onze juristen en compliance professionals voor.

Vragen? Neem contact met ons op en bespreek uw behoefte

Wij staan voor u klaar uw specifieke situatie te bespreken en een passend plan van aanpak met u te bespreken. Neem contact op met Caroline Willemse AA RE RFG.

Wij zullen in de komende maanden aanvullende blogs maken en publiceren. Met behulp van een reeks van blogs bespreken wij de bedrijfsmatige gevolgen van deze wetgeving. Wij kunnen ons voorstellen dat u niet het geduld heeft te wachten op deze blogs.



Author: André Biesheuvel
Binnen de praktijk van Duthler Associates vervult André de rol van managing partner en is hij vakinhoudelijk verantwoordelijk voor Organisatie & ICT en Compliance.